ماهنامه‌ی شهر کتاب

ماهنامه‌ی شهر کتاب

کتابدار بلاگر
@bookcitymagazine

107 دنبال کننده

            
          

یادداشت‌ها

نمایش همه
                کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد

«تاریخ موسیقی آذربایجان» را می‌توان مهم‌ترین کتاب درباره‌ی موسیقی‌دانان آذربایجان دانست. این کتاب، با عنوان اصلی «آذربایجان خالق موسیقی چی لری (موسیقی‌دانان خَلقِ آذربایجان)، چند بار به ترکی و خط کریل منتشر شده و بنا به تصمیم ناشر یا مترجم فارسی عنوان آن تغییر یافته است.
نویسنده‌ی کتاب، فریدون شوشینسکی (1925-1997) پس از یک مقدمه، زندگی و آثار و فعالیت بیش از پنجاه هنرمند موسیقی آذربایجان را در فصولی جداگانه نقل کرده است. مقدمه‌ی کوتاهی نیز به قلم موسیقی‌دان و آهنگساز شهیر آذربایجان، فکرت امیراُف، در سرآغاز کتاب آمده است. 
اما ترجمه‌ای که منتشر شده اشتباه‌ها و نقص‌های فاحشی دارد. این ایراد‌ها را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد: 
فقدان نمایه و فهرست
ناآشنایی مترجم با بعضی از اصطلاحات موسیقی
جا انداختن برخی جملات کتاب اصلی و تحریف مطالب
نثر سست و ایرادهای ویرایشی و نگارشی
تصحیح نکردن اشتباه‌های نویسنده 
کیفیت بد عکس‌های کتاب
اشتباه در ضبط فارسی اَعلام

مهم‌ترین کتاب تاریخ موسیقی معاصر آذربایجان پس از سال‌ها با بی‌مسئولیتی ناشر و مترجم در حالی منتشر شده که با توجه به شهرت و اهمیت کتاب، احتمالاً علاقه‌مندان زیادی را به دام خواهد انداخت و پشیمان خواهد ساخت. 


به قلم سعید یعقوبیان، ماهنامه‌ی شهر کتاب، شماره‌ی هفتم، سال 1394.
        

9

4

باشگاه‌ها

این کاربر هنوز باشگاهی ندارد.

چالش‌ها

این کاربر هنوز در چالشی شرکت نکرده است.

لیست‌های کتاب

نمایش همه
آقای نویسنده و همکارشمرگ و دختر جوانساحل آرمانشهر: سفر (کتاب اول)

مجموعه‌ی «تئاتر و تاریخ» در نشر ماهی

8 کتاب

نشر ماهی مجموعه‌ای منتشر می‌کند با عنوان «تئاتر و تاریخ». در پیشگفتار این مجموعه آمده است: «در این مجموعه بناست نمایش‌نامه‌هایی گنجانده شود که یا ماجرای آن‌ها حول واقعه‌ای تاریخی شکل می‌گیرد یا شخصیت‌های محوری نمایش‌نامه اشخاصی حقیقی‌اند. شاید این دسته‌بندی جزو دسته‌بندی‌های مرسوم در ادبیات نمایشی نباشد، اما در پس آن چندین هدف نهفته است: اول این‌که بدین واسطه ممکن است طیف گستره‌ای از مخاطبان معمول ادبیات، خاصه علاقه‌مندان به تاریخ، جذب این مجموعه شوند و به تاریخ، این بار از منظری دراماتیک، بنگرند. دوم این‌که فرصتی برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی فراهم آید تا، ضمن خواندن یک نمایش‌نامه، آشنای بیش‌تری با تاریخ حاصل کنند. هدف سوم، که شاید کمی بلندپروازانه به نظر آید، آشتی دادن تاریخ و ادبیات است.» نمایش‌نامه‌های این مجموعه عبارتند از: «سه‌گانه‌ی آرمان‌شهر» (سفر، کشتی‌شکستگان و نجات) اثر تام استاپارد و ترجمه‌ی نازنین دیهیمی و مهدی نوری، مرگ و دختر جوان، نوشته‌ی آؤیل دورفمن و ترجمه‌ی حشمت کامرانی، چیمریکا، نوشته‌ی نانسی کیرک‌وود و ترجمه‌ی نازنین دیهیمی و مهدی نوری و...

5

اقتصاد هنراقتصاد سیاست فرهنگیکوسه شکم پر 12 میلیون دلاری: پرونده ای درباره اقتصاد سردرگم هنر معاصر

شرحی بر بازار هنر؛ کتاب‌هایی درباره‌ی اقتصاد هنر

5 کتاب

اقتصاد هنر و صحبت درباره‌ی آن در دو دهه‌ای که از مطرح شدن این موضوع در ایران می‌گذرد فراز و فرودهای نسبی را تجربه کرده است. این موضوعی است که هر بار با برگزاری یک حراج، چه داخلی و چه خارجی، به بحث روز جامعه‌ی تجسمی تبدیل شده است و کمی بعدتر میان اخبار دیگر این حوزه، از نمایشگاه‌های مختلف گرفته تا چند حاشیه‌ی پررنگ‌تر، به فراموشی سپرده شده است. با این حساب، طبیعی است که سهم ناچیز اقتصاد هنر به حوزه‌ی کتاب‌های مربوط به آن هم تعمیم داده شود و، به تبع آن، کتاب‌های مربتط با چنین موضوعی ــ در مقایسه با تألیفات و ترجمه‌های مربوط به تاریخ هنر، مباحث نظری هنر، کتاب آثار و چند رده‌بندی موضوعی دیگر ــ کم‌تر منتشر شوند. هر چند در میان این سهم انگشت‌شمار هم هستند چند کتابی که توجه به آن‌ها و خواندن‌شان خالی از لطف نباشد. اهمیت یافتن اقتصاد هنر در ایران هم‌زمان با شروع فعالیت‍‌های مرتبط با آن از جمله حراج‌ها باعث شد در شروع امر مباحث نظری این موضوع بیش‌تر مورد توجه قرار بگیرند. *** برای خواندن یادداشت مربوط به هر کتاب، می‌توانید بر روی هر یک از کتاب‌های این سیاهه کلیک کنید.

3

اولیس جویس: عصاره داستانیجیمز جویس همراه با بخش 17 "اولیس"قرائتی نقادانه از رمان چهره مرد هنرمند در جوانی

جویس‌نامه؛ مرور چند کتاب درباره جیمز جویس و آثارش

4 کتاب

داستان زندگی جویس شرح جزئیات زندگی شخصی جیمز جویس و توصیف خلقیات او ضمن نوشتن آثارش شیوه‌ای است که چستر جی. اندرسون در نوشتن کتاب جیمز جویس (ترجمه‌ی هوشنگ رهنما، تهران: هرمس، 1387) به کار گرفته و به خواننده این امکان را داده است تا درک عمیق‌تری از آثار این نویسنده‌ی ایرلندی پیدا کند. اندرسون کتابش را با شرح خاطره‌ای از دوران کودکی جویس در شهر دوبلین و تأثیر آن بر نوشته شدن داستان «برخورد» در مجموعه‌ی دوبلینی‌ها آغاز می‌کند و در ادامه تأثیر شهرها، خیابان‌ها و ساختمان‌های محل سکونت جویس و شخصیت‌های گوناگونی چون مادر، همسر و دخترش، و حتی سیلویا بیچ و ازرا پاوند، را بر شکل‌گیری چهار کتاب مهم او ــ «اولیس»، «شب‌زنده‌داری فینیگان‌ها»، «چهره‌ی مرد هنرمند در جوانی» و «دوبلینی‌ها»ــ توضیح می‌دهد. در کنار این‌ها، استفاده از اسناد تاریخی، نامه‌ها و عکس‌ها و نقل تکه‌هایی از نوشته‌های جویس با ترجمه‌ی روان هوشنگ رهنما به واضح شدن تصویر این نویسنده مدرنیست قرن بیستمی بسیار کمک کرده است. این کتاب کامل‌ترین زندگی‌نامه‌ای است که از جویس به فارسی منتشر شده، اما اندرسون می‌گوید کتابش را با اتکا به کتاب جیمز جویس نوشته‌ی ریچارد المن نوشته است. چهره‌ی مرد هنرمند در بوته‌ی نقد چند سال پس از انتشار چهره‌ی مرد هنرمند در جوانی، کتاب دیگری با ترجمه‌ی منوچهر بدیعی منتشر می‌شود با عنوان «قرائتی نقادانه از چهره‌ی مرد هنرمند در جوانی» (دیوید سید، تهران: روزنگار، 1382). این کتاب خوانشی باختینی از رمان اول جویس به دست می‌دهد. ادعای اصلی نویسنده، که حوزه‌ی اصلی علایق حرفه‌ای‌اش ادبیات علمی-تخیلی و ادبیات جاسوسی دوران جنگ است، آن است که شخصیت اصلی رمان صدا و هویت منحصربه‌فرد خود را در ارتباط با گفتمان‌های از پیش موجود جامعه‌اش می‌یابد و حتی خصوصی‌ترین افکار او از عبارت‌ها و واژگان اطرافیانش ساخته شده است. نویسنده در ابتدا شرحی از پس‌زمینه‌ی تاریخی-فرهنگی رمان به دست می‌دهد و فعالیت و گرایش‌های جویس را در این پس‌زمینه بررسی می‌کند. سپس سیر برخورد منتقدان از نحله‌های مختلف نقد ادبی را با رمان تا پایان دهه‌ی 1980 دنبال می‌کند و در ادامه‌ی کتاب با استفاده از واژگان مکالمه‌گرایی باختین به ارتباط شخصیت اصلی رمان با گفتمان‌های غالب آن زمان می‌پردازد، یعنی گفتمان کلیسای کاتولیک و میهن‌پرستی ایرلندی. در فصل‌های بعدی، موضوعات محوری زنانگی، زبان و قدرت، و نظریه‌ی زیباشناسی استیون به همین سیاق تحلیل می‌شوند. اولیس، بخش 17 در آغاز دهه‌ی هشتاد شمسی، یعنی زمانی که تب پرسش از زمان چاپ ترجمه‌ی اولیس داغ بود، منوچهر بدیعی یک بخش از رمان را به زندگی‌نامه‌ی مختصر و مفیدی از جویس به قلم جی. آی. ام استیوارت ضمیمه کرد و در نشر نیلوفر به چاپ رساند. فصل مذکور بخش هفدهم اولیس بود که نام هومری‌اش «ایتاکا» است. مشهور است که جویس به نوشتن این فصل مباهات می‌کرد و آن را افتخاری برای خود می‌دانست. بدیعی در همان زمان در مصاحبه‌ای با علی صلح‌جو (مترجم، شماره‌ی 37) چاپ این بخش مجزا را به آزمایشی تشبیه می‌کند: «ما یک آزمایشی می‌کردیم برای اینکه ببینیم این علاقه چیه... نشستیم ببینیم کسی می‌خواند. اصلاً یک کسی بیاید بگوید این ترجمه مزخرف است. یا اصلاً بگویند این کاری که کردی مزخرف است. یک نفر، یک واکنش. یک خانمی در یک روزنامه‌ای برگشت گفت من خواندم خیلی خیلی خوب بود. خیلی علمی بود ولی من لذت نبردم و یک مقداری نفهمیدم. و این تمام شد. هیچ‌کس نیامد دنبال قبل از این فصل. یک کلمه کسی بگوید آقا این بد است. یا این را فهمیدم». کتاب بعد از چهارده سال در میانه‌ی دهه نود تجدید چاپ شده است. عصاره‌ی اولیس اما مترجم اولیس در طول همه‌ی این ‌ سال‌ها بیکار ننشست. پاییز 93 کتاب دیگری درباره‌ی اولیس در همان نشر نیلوفر منتشر می‌کند با عنوان «اولیس جویس: عصاره‌ی داستانی». منبع و مأخذ عمده‌ی مترجم در ترجمه و تدوین این کتاب سه کتاب از سه جویس‌شناس کارکشته است که هر سه استاد زبان و ادبیات انگلیسی بوده‌اند. این کتاب، برای کسانی که می‌خواهند از داستان «اولیس» سر درآورند و درگیر اشارات و تلمیحات رمان نشوند، عصاره‌ای داستانی از هر بخش فراهم می‌آورد. در پایان مقدمه‌ی کتاب، مترجم کهنه‌کار می‌نویسد: «مترجم ده سال پیش در گفت‌وگویی با علی صلح‌جو، پژوهشگر و مترجم و ویراستار برجسته، گفت که انتشار و ترجمه‌ی فارسی کامل "اولیس" به عمر من وصال نخواهد داد. اکنون که مترجم به پایان عمر خود نزدیک شده است، این سخن قوت بیش‌تری یافته است». او وعده می‌دهد که آیندگان روزی سرانجام اولیس را خواه با ترجمه‌ی او و خواه با ترجمه‌ی دیگران خواهند خواند، اما او با خواندن و نوشتن اولیس به فارسی دریافته است که، برخلاف آن‌چه شاید تصور شود، زبان فارسی برای ترجمه‌ی اولیس و حتی شب‌زنده‌داری فینیگان‌ها بسیار تواناست. گروه ادبیات، ماهنامه‌ی شهر کتاب، شماره‌ی چهاردهم، سال ۱۳۹۵.

6

فعالیت‌ها

19

آقای نویسنده و همکارشمرگ و دختر جوانساحل آرمانشهر: سفر (کتاب اول)

مجموعه‌ی «تئاتر و تاریخ» در نشر ماهی

8 کتاب

نشر ماهی مجموعه‌ای منتشر می‌کند با عنوان «تئاتر و تاریخ». در پیشگفتار این مجموعه آمده است: «در این مجموعه بناست نمایش‌نامه‌هایی گنجانده شود که یا ماجرای آن‌ها حول واقعه‌ای تاریخی شکل می‌گیرد یا شخصیت‌های محوری نمایش‌نامه اشخاصی حقیقی‌اند. شاید این دسته‌بندی جزو دسته‌بندی‌های مرسوم در ادبیات نمایشی نباشد، اما در پس آن چندین هدف نهفته است: اول این‌که بدین واسطه ممکن است طیف گستره‌ای از مخاطبان معمول ادبیات، خاصه علاقه‌مندان به تاریخ، جذب این مجموعه شوند و به تاریخ، این بار از منظری دراماتیک، بنگرند. دوم این‌که فرصتی برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی فراهم آید تا، ضمن خواندن یک نمایش‌نامه، آشنای بیش‌تری با تاریخ حاصل کنند. هدف سوم، که شاید کمی بلندپروازانه به نظر آید، آشتی دادن تاریخ و ادبیات است.» نمایش‌نامه‌های این مجموعه عبارتند از: «سه‌گانه‌ی آرمان‌شهر» (سفر، کشتی‌شکستگان و نجات) اثر تام استاپارد و ترجمه‌ی نازنین دیهیمی و مهدی نوری، مرگ و دختر جوان، نوشته‌ی آؤیل دورفمن و ترجمه‌ی حشمت کامرانی، چیمریکا، نوشته‌ی نانسی کیرک‌وود و ترجمه‌ی نازنین دیهیمی و مهدی نوری و...

5

4

4

5

4

3

3

6

            کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد

«تاریخ موسیقی آذربایجان» را می‌توان مهم‌ترین کتاب درباره‌ی موسیقی‌دانان آذربایجان دانست. این کتاب، با عنوان اصلی «آذربایجان خالق موسیقی چی لری (موسیقی‌دانان خَلقِ آذربایجان)، چند بار به ترکی و خط کریل منتشر شده و بنا به تصمیم ناشر یا مترجم فارسی عنوان آن تغییر یافته است.
نویسنده‌ی کتاب، فریدون شوشینسکی (1925-1997) پس از یک مقدمه، زندگی و آثار و فعالیت بیش از پنجاه هنرمند موسیقی آذربایجان را در فصولی جداگانه نقل کرده است. مقدمه‌ی کوتاهی نیز به قلم موسیقی‌دان و آهنگساز شهیر آذربایجان، فکرت امیراُف، در سرآغاز کتاب آمده است. 
اما ترجمه‌ای که منتشر شده اشتباه‌ها و نقص‌های فاحشی دارد. این ایراد‌ها را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد: 
فقدان نمایه و فهرست
ناآشنایی مترجم با بعضی از اصطلاحات موسیقی
جا انداختن برخی جملات کتاب اصلی و تحریف مطالب
نثر سست و ایرادهای ویرایشی و نگارشی
تصحیح نکردن اشتباه‌های نویسنده 
کیفیت بد عکس‌های کتاب
اشتباه در ضبط فارسی اَعلام

مهم‌ترین کتاب تاریخ موسیقی معاصر آذربایجان پس از سال‌ها با بی‌مسئولیتی ناشر و مترجم در حالی منتشر شده که با توجه به شهرت و اهمیت کتاب، احتمالاً علاقه‌مندان زیادی را به دام خواهد انداخت و پشیمان خواهد ساخت. 


به قلم سعید یعقوبیان، ماهنامه‌ی شهر کتاب، شماره‌ی هفتم، سال 1394.
          

9

4

3

2

2