معرفی کتاب شکسپیر و کارناوال: پس از باختین اثر رونلد نولز مترجم رویا پورآذر

شکسپیر و کارناوال: پس از باختین

شکسپیر و کارناوال: پس از باختین

رونلد نولز و 1 نفر دیگر
3.0
1 نفر |
1 یادداشت

با انتخاب ستاره‌ها به این کتاب امتیاز دهید.

در حال خواندن

0

خوانده‌ام

5

خواهم خواند

0

ناشر
هرمس
شابک
9789643636609
تعداد صفحات
416
تاریخ انتشار
1391/9/27

توضیحات

        کتاب حاضر، پژوهشی دربارة کارناوال گرایی «میخائیل باختین» است. «کارناوال گرایی» در ادبیات، یکی از برجسته ترین ایده های میخائیل باختین است که زیر مجموعة مباحث فرهنگ عامه و طنز محسوب می شود. باختین سال ها پیش از انتشار کتاب «رابعه و دنیایش»، تاریخچة طنز در ادبیات و اصل کارناوال گرایی در میراث ادبی سرزمین خود را بررسی و تحلیل کرده است. در این کتاب، مطالبی برگرفته از کتاب «رابعه و دنیایش»، از جمله نظرات کلّی باختین دربارة هنر، زبان و فرهنگ عامه، نمودهای فرهنگ طنز عامیانه، انگاره پردازی کارناوالی، بعضی از مضامین کارناوالی همچون مرگ، نقاب، بازی و... و بعضی از نقدهای نظریة کارناوال گرایی آورده شده است. همچنین، کارناوال گرایی باختین در دورة مدرن و به ویژه در آثار شکسپیر، مورد بررسی قرار گرفته است. کارناوال گرایی در این کتاب، در آثاری چون «رویای شب نیمه زمستان»، «رومئو و ژولیت»، «همسران شوخ و شنگ وینزر»، «افسانة زمستان و چشم در برابر چشم» و... به همراه خلاصة نمایش نامه ها مورد تحلیل قرار گرفته است.
      

یادداشت‌ها

بدن، هرزه‌
          بدن، هرزه‌گویی، ضیافت

در کارناوال چه نیرویی به حرکت درمی‌آید و آن نیرو چه قوه‌ی جاسنگین متضادی را دست‌کم یک‌چند پس می‌راند؟ کارناوال جشنوار‌هٔ بدن‌ها و زبان‌هاست. بدن کارناوالی در سه وضعیت ظاهر می‌شود: شکم‌چرانی، نمایش گروتسک‌وار آزادی [عریانی، لباس مبدل، نقاب]، و رقص. سیاست و مذهب هرسه‌ی این تجلیات تنانه را تکفیر می‌کنند. بدن آدمی در قید اوامر و مناهی سفت‌وسخت مذهب و سیاست است. بدن است که در صورت ارتکاب به جرمی که سیاست و مذهب تعریفش کرده‌اند، دچار تعذیب می‌شود. در کارناوال بدن از این قیود می‌رهد و با رهیدنش زبان نیز لختی از ذکر و دعا و ثنای قدیسان و شاهان خلاصی می‌یابد. زبان کارناوالی صورت‌بندی‌های صلب را وامی‌نهد، به سخره‌شان می‌گیرد. طغیان هرزه‌گویی و خنده به هر گوشه‌وکنار دیر و کاخی سرایت می‌کند، و بدین‌سان شفاهیات کوچه‌وبازاری جای زبان تعذیب‌گر مذهب و سیاست را می‌گیرد. زبان در کارناوال میل به گفت‌وگو و چندصدایی دارد، عاری از روش و منش، جهت و مقصود؛ رمان‌گرا و وعظ‌گریز است. مسیر یک‌طرفه‌ی سیاست‌پیشگان و مذهب‌پیشگان به رعایا و مقلدان در مقاطعی از سال دوطرفه می‌شود. رعایا و مقلدان به سخن درمی‌آیند و به سخن که درآیند زبان سخره‌گر خود را به جهان سرایت می‌دهد. اینها و مضامین بسیار دیگر در مطالعات گسترد‌ه‌ی باختین صورت‌بندی شده است. البته ملاحظات باختین عمدتاً عطف به داستایفسکی و رابله صورت‌بندی می‌شود، اما چنین نیست که مصادیق مفهوم‌پردازی‌های او صرفاً درباره‌ی این دو نویسنده کاربست داشته باشد. خود باختین به دیگران نیز اشاراتی دارد، ازجمله به شکسپیر: «عنصر کارناوالی صرفاً به بن‌مایه‌های ثانویه‌ی دلقک‌بازی در نمایشنامه‌های او مربوط نمی‌شود… درام شکسپیر جنبه‌های کارناوالی مشهود فراوانی دارد: انگاره‌های اسافل اعضای جسمانی و مادی، انگاره‌های مستهجن دوسویه و صحنه‌های ضیافت‌های مردمی.» نویسندگان مجموعه‌مقالاتی که ملاحظه می‌فرمایید، هریک از منظری کاربست نظریه‌ی باختین را در آثار شکسپیر پی گرفته‌اند: نقش دلقک‌وار جک کِید در «هنری ششم، بخش دوم»، جوهره‌ی گروتسک‌وار مرگ کارناوالی در «رومئو و ژولیت»، فالستاف می‌خواره‌ی بی‌سروپای رند در نمایشنامه‌هایی که در آنها ظاهر می‌شود، منطق کارناوالی «هملت»، و ملاحظات دیگر. مقاله‌هایی عالمانه از دو منظر: کاربست عینی نظریه در تفسیر اثر، و ملاحظات شکسپیرشناسانه. شاید این نیز به خاطر خواننده‌ی فارسی خطور کند که نظریه‌ی باختین در تفسیر فلان منظومه و رمان فارسی کاربست‌هایی تواند داشت و، برود و بجوید و راهی بگشاید.
        

0